تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز افزایش یافت؛ اما نگرانی‌های امنیتی و تحریمی همچنان پابرجاست

به گزارش میز انرژی، داده های موسسه Kpler نشان می دهد تعداد عبورهای تایید شده از محدوده تحت پایش تنگه هرمز در ۷ ژوئیه به ۴۱ شناور رسید؛ در حالی که این رقم در روز قبل ۳۶ شناور بود. هرچند روند تردد رو به بهبود است، اما فعالان بازار اکنون بیش از حجم عبور و مرور، بر امنیت مسیرها و مدیریت ریسک تمرکز کرده اند.

افزایش تردد کشتی ها در تنگه هرمز

بررسی داده ها نشان می دهد حرکت کشتی های تجاری در مسیر غرب به شرق همچنان سهم غالب ترددها را به خود اختصاص داده است. همچنین نفتکش های حامل نفت خام، کشتی های فله بر و شناورهای حمل گاز مایع (LPG) همچنان بخش مهمی از ترافیک دریایی این آبراه را تشکیل می دهند.

در مقابل، فعالیت شناورهای تحت تحریم کاهش یافته و بخشی از کشتی ها دوباره از مسیر توصیه شده سازمان بین المللی دریانوردی (IMO) استفاده کرده اند. با این حال، تعداد قابل توجه شناورهایی که با سیستم شناسایی خاموش یا موقعیت نامشخص (Dark/Unknown) تردد کرده اند، نشان می دهد اعتماد شرکت های کشتیرانی هنوز به طور کامل احیا نشده است.

امنیت کشتیرانی و تحریم ها همچنان مهم ترین دغدغه بازار

همزمان با افزایش تردد، دو حادثه جدید برای نفتکش ها در نزدیکی سواحل عمان تایید شده است. از سوی دیگر، دفتر کنترل دارایی های خارجی وزارت خزانه داری آمریکا (OFAC) نیز مجوز General License X را با GLX1 جایگزین کرده و چارچوب تحریم های مرتبط با تجارت ایران را سخت گیرانه تر ساخته است.

این تحولات سبب شده تمرکز بازار از صرف افزایش تعداد کشتی های عبوری، به سمت امنیت دریایی، رعایت الزامات تحریمی و مدیریت ریسک عملیات کشتیرانی تغییر کند.

بازار انرژی در انتظار بازگشت اعتماد

اگرچه افزایش تعداد عبور کشتی ها نشانه مثبتی برای تداوم تجارت انرژی از تنگه هرمز محسوب می شود، اما تداوم حوادث امنیتی و تغییر رفتار شرکت های کشتیرانی نشان می دهد بازار هنوز شرایط را عادی تلقی نمی کند.

در هفته های اخیر بسیاری از مالکان کشتی و شرکت های بیمه، مسیرهای جایگزین، تغییر زمان عبور و افزایش پوشش بیمه ای را در دستور کار قرار داده اند؛ موضوعی که می تواند هزینه حمل نفت و فرآورده های انرژی را در ماه های آینده افزایش دهد.

تحلیل کلی

تحولات اخیر نشان می دهد بازار انرژی وارد مرحله جدیدی شده است. اگر در گذشته مهم ترین سوال این بود که «آیا تنگه هرمز بسته خواهد شد یا خیر؟»، اکنون پرسش اصلی این است که ریسک عبور از هرمز تا چه اندازه قابل مدیریت است؟

افزایش تعداد کشتی های عبوری از یک سو نشان می دهد جریان صادرات نفت و گاز همچنان ادامه دارد، اما کاهش استفاده از مسیر ایران، افزایش تردد شناورهای با موقعیت نامشخص و واکنش سریع آمریکا در تشدید چارچوب تحریم ها، بیانگر آن است که اعتماد به شرایط امنیتی هنوز به طور کامل بازنگشته است.

در چنین شرایطی، احتمال می رود شرکت های کشتیرانی و واردکنندگان انرژی بیش از گذشته به سمت تنوع بخشی به مسیرهای حمل و توسعه زیرساخت های جایگزین حرکت کنند. عربستان، امارات و عراق نیز طی ماه های اخیر پروژه های مرتبط با کاهش وابستگی به تنگه هرمز را با جدیت بیشتری دنبال کرده اند.

در مقابل، برخی تحلیلگران معتقدند تا زمانی که بخش بزرگی از صادرات نفت و LNG جهان از این آبراه عبور می کند، هرمز همچنان مهم ترین گلوگاه انرژی جهان باقی خواهد ماند و هیچ مسیر جایگزینی در کوتاه مدت قادر به حذف نقش راهبردی آن نخواهد بود.

جمع بندی

افزایش تردد کشتی ها در تنگه هرمز را می توان نشانه ای از تداوم تجارت جهانی انرژی دانست، اما این به معنای پایان بحران نیست. بازار اکنون بیش از هر زمان دیگری به شاخص هایی مانند امنیت مسیرها، هزینه حمل، پوشش بیمه ای و تحولات تحریمی توجه دارد.

در صورت تداوم حوادث امنیتی، ممکن است ریسک حمل و نقل انرژی در خلیج فارس برای مدت طولانی در سطوح بالا باقی بماند. از سوی دیگر، اگر روند بازگشت اعتماد ادامه یابد، تنگه هرمز بار دیگر جایگاه خود را به عنوان مهم ترین گذرگاه صادرات نفت جهان تثبیت خواهد کرد؛ هرچند تجربه بحران اخیر احتمالاً روند سرمایه گذاری در مسیرهای جایگزین را نیز شتاب خواهد بخشید.