تغییر مسیر نفتکش‌ها در تنگه هرمز؛ کاهش ورود VLCCها نگرانی درباره عرضه نفت را افزایش داد

به گزارش میز انرژی، بررسی داده های MarineTraffic و تحلیل های HFI Research نشان می دهد طی روزهای ۶ تا ۸ ژوئیه، الگوی ورود نفتکش ها به تنگه هرمز به طور محسوسی تغییر کرده است.

در ۶ ژوئیه تنها یک نفتکش غول پیکر غیرتحریمی (VLCC) از مسیر عمان وارد تنگه شد، اما در روزهای ۷ و ۸ ژوئیه دیگر هیچ نفتکش VLCC غیرتحریمی از این مسیر مشاهده نشد. تنها نفتکش های غول پیکر ثبت شده در این دو روز، شناورهای تحریمی بودند که از مسیر ایران تردد کردند.

این تغییر نشان می دهد شرکت های بزرگ کشتیرانی و مالکان نفتکش ها نسبت به عبور از تنگه هرمز محتاط تر شده اند.

چرا نفتکش های ورودی اهمیت بیشتری از نفتکش های خروجی دارند؟

در نگاه نخست، کاهش تعداد نفتکش های خروجی ممکن است مهم ترین شاخص به نظر برسد، اما از دید تحلیلگران بازار نفت، ورود نفتکش های خالی اهمیت بیشتری دارد.

نفتکش های ورودی برای بارگیری نفت وارد پایانه های صادراتی کشورهای تولیدکننده می شوند. اگر این شناورها وارد منطقه نشوند، حتی در صورت ادامه تولید، امکان انتقال نفت به بازارهای جهانی کاهش می یابد و بخشی از تولید ناچار به توقف خواهد شد.

به همین دلیل، کاهش ورود VLCCها می تواند به تدریج ظرفیت صادرات نفت کشورهای حاشیه خلیج فارس را محدود کرده و زمینه ساز کسری عرضه در بازار جهانی شود.

نبود اسکورت آمریکایی و افزایش ریسک کشتیرانی

همزمان با تبادل حملات میان ایران و آمریکا، گزارش ها حاکی از آن است که طی ۲۴ ساعت گذشته هیچ اسکورت دریایی آمریکا برای نفتکش های عبوری در تنگه هرمز انجام نشده است.

همچنین تصاویر سامانه MarineTraffic نشانه هایی از جعل سیگنال های AIS را نشان می دهد؛ موضوعی که ردیابی دقیق شناورها را دشوارتر می کند.

در کنار این موارد، برخی منابع متن باز نیز مدعی شده اند قایق های تندرو سپاه تعدادی از کشتی ها را در مسیر عمان متوقف یا وادار به تغییر مسیر کرده اند. این ادعا تاکنون از سوی منابع رسمی تایید نشده است.

تغییر مسیر تردد از کریدور عمان به مسیر ایران

یکی از نکات قابل توجه داده های سه روز اخیر، تغییر کامل الگوی تردد است.

در حالی که تا ۶ ژوئیه بخشی از نفتکش ها از کریدور عمان عبور می کردند، در ۸ ژوئیه تمامی شناورهای ثبت شده از مسیر ایران عبور کرده اند و هیچ ورودی از کریدور عمان مشاهده نشده است.

اگر این روند ادامه پیدا کند، می تواند نشانه تغییر رفتار شرکت های کشتیرانی یا افزایش محدودیت های عملیاتی در یکی از دو مسیر اصلی عبور از تنگه هرمز باشد.

تحلیل اختصاصی میز انرژی| آیا بازار نفت وارد فاز کمبود عرضه می شود؟

کاهش ورود نفتکش‌های غول‌پیکر به خلیج فارس، مهم‌ترین نکته‌ای است که در روزهای اخیر توجه فعالان بازار نفت را به خود جلب کرده است؛ چراکه این موضوع می‌تواند به‌صورت مستقیم بر ظرفیت صادراتی کشورهای تولیدکننده اثرگذار باشد.

در شرایط معمول، پایانه‌های صادراتی و مراکز تولید برای تداوم روند ارسال نفت به بازارهای جهانی به ورود منظم نفتکش‌های آماده بارگیری نیاز دارند. کاهش تعداد این شناورها، حتی در شرایطی که سطح تولید بدون تغییر باقی بماند، ممکن است در ادامه باعث افزایش ذخایر نفتی، محدود شدن فضای ذخیره‌سازی و در نهایت کاهش تولید شود.

همچنین گزارش آکسیوس درباره تمرکز رویکرد جدید آمریکا بر تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز نشان می‌دهد این آبراه به یکی از اصلی‌ترین نقاط تنش میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است. در سوی دیگر، ایران نیز تلاش دارد نقش و نفوذ خود در معادلات امنیت انرژی منطقه و جهان را حفظ کند.

با این وجود، هنوز نمی‌توان با قطعیت از ایجاد اختلال بلندمدت در صادرات نفت سخن گفت. بخشی از کاهش تردد نفتکش‌ها ممکن است نتیجه افزایش احتیاط شرکت‌های کشتیرانی، رشد هزینه‌های بیمه‌ای یا انتظار بازار برای مشخص شدن شرایط امنیتی منطقه باشد.

در صورتی که روند کاهش ورود نفتکش‌های VLCC در روزهای آینده ادامه یابد، احتمال افزایش ریسک عرضه در بازار نفت بیشتر خواهد شد؛ شرایطی که می‌تواند به رشد قیمت نفت، افزایش هزینه حمل‌ونقل دریایی و افزایش نگرانی مصرف‌کنندگان بزرگ انرژی در آسیا و اروپا منجر شود.

جمع بندی

بررسی داده های سه روز اخیر نشان می دهد مهم ترین تغییر در تنگه هرمز نه کاهش صادرات، بلکه کاهش ورود نفتکش های آماده بارگیری است؛ شاخصی که از دید فعالان بازار نفت، هشدار اولیه درباره احتمال کاهش عرضه در آینده محسوب می شود.

در صورت تداوم تنش های نظامی و ادامه کاهش ورود نفتکش های غول پیکر، تنگه هرمز بار دیگر می تواند به مهم ترین عامل تعیین کننده قیمت نفت و امنیت انرژی جهان تبدیل شود.