جهش ۹۵ همتی پرتفوی «شستا» در شهریور؛ «تاپیکو» دو سوم رشد را ساخت

ارزش بازار پرتفوی بورسی «شستا» در پایان شهریور ۱۴۰۵ با افزایش حدود ۹۵ همتی به ۶۱۹.۷ همت رسید و مازاد ارزش این سبد نسبت به بهای تمام‌شده از مرز ۴۶۰ همت عبور کرد. با این حال، جزئیات گزارش نشان می‌دهد بخش عمده این جهش از رشد ارزش چند زیرمجموعه بزرگ و در رأس آن‌ها «تاپیکو» ناشی شده است.

به گزارش میز انرژی، شرکت سرمایه‌گذاری تأمین اجتماعی در پایان شهریور بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌های بورسی خود را حدود ۱۵۸.۸ همت گزارش کرده؛ در حالی که ارزش بازار این دارایی‌ها به ۶۱۹.۷ همت رسیده است.

فاصله ۴۶۱ همتی ارزش بازار با بهای تمام‌شده

ارزش بازار سرمایه‌گذاری‌های بورسی شستا در ابتدای شهریور حدود ۵۲۴.۷ همت بود. این رقم طی یک ماه نزدیک به ۱۸.۱ درصد افزایش یافت و در پایان شهریور به حدود ۶۱۹.۷ همت رسید.

در همین بازه، بهای تمام‌شده پرتفوی بورسی اندکی کاهش پیدا کرد و از حدود ۱۵۹ همت به ۱۵۸.۸ همت رسید.

در نتیجه، مازاد ارزش بازار نسبت به بهای تمام‌شده که ابتدای ماه حدود ۳۶۵.۷ همت بود، در پایان شهریور به حدود ۴۶۰.۹ همت افزایش یافت.

به بیان دیگر، ارزش بازار سبد بورسی شستا اکنون حدود ۳.۹ برابر بهای تمام‌شده آن است. البته این مازاد ارزش را نباید معادل سود خالص یا سود تحقق‌یافته شرکت در نظر گرفت؛ زیرا بخش عمده آن ناشی از تغییر قیمت بازار سهام زیرمجموعه‌هاست.

«تاپیکو» بازیگر اصلی رشد پرتفوی شستا

«سرمایه‌گذاری نفت و گاز و پتروشیمی تأمین» همچنان بزرگ‌ترین دارایی بورسی شستا محسوب می‌شود. ارزش بازار سرمایه‌گذاری شستا در «تاپیکو» در پایان شهریور به حدود ۳۲۹.۱ همت رسیده است.

بر این اساس، «تاپیکو» به‌تنهایی حدود ۵۳.۱ درصد کل ارزش بازار پرتفوی بورسی شستا را در اختیار دارد.

نکته مهم‌تر به تغییر ارزش این دارایی در شهریور مربوط می‌شود. ارزش بازار سرمایه‌گذاری شستا در «تاپیکو» طی یک ماه حدود ۶۰.۴ همت افزایش یافته است؛ یعنی نزدیک به ۶۴ درصد از کل رشد ۹۵ همتی پرتفوی بورسی شستا تنها از این زیرمجموعه حاصل شده است.

پس از «تاپیکو»، «صبا تأمین» یکی دیگر از عوامل اصلی رشد سبد بود. ارزش بازار این سرمایه‌گذاری حدود ۲۱ همت افزایش یافت و در پایان شهریور به نزدیک ۹۰.۳ همت رسید.

«صدر تأمین» نیز رشد قابل توجهی را ثبت کرد و با افزایش حدود ۲۰.۴ همتی، ارزش بازار سرمایه‌گذاری شستا در این شرکت به حدود ۶۹ همت رسید.

در مجموع، «تاپیکو»، «صبا تأمین» و «صدر تأمین» نزدیک به ۷۸.۸ درصد کل ارزش بازار پرتفوی بورسی شستا را تشکیل می‌دهند.

رشد پرتفوی شستا فراگیر نبود

جهش ۱۸.۱ درصدی ارزش کل سبد به این معنا نیست که تمام زیرمجموعه‌های بورسی شستا شهریور مثبتی را پشت سر گذاشته‌اند.

ارزش بازار سرمایه‌گذاری شستا در «سیمان تأمین» حدود ۴.۹ همت کاهش پیدا کرده که افتی نزدیک به ۸ درصد را نشان می‌دهد.

«سرمایه‌گذاری دارویی تأمین» نیز در مسیر نزولی قرار گرفت و ارزش بازار آن حدود ۴.۲ همت کاهش یافت؛ رقمی معادل افت تقریبی ۱۲.۶ درصد.

در «گروه سرمایه‌گذاری کشت و دام و صنایع لبنی تأمین» نیز حدود ۲۰۲ میلیارد تومان کاهش ارزش بازار ثبت شده است.

بنابراین بخش قابل توجهی از عملکرد مثبت شهریور حاصل رشد چند دارایی بزرگ بوده و افزایش ارزش در تمام اجزای پرتفوی به‌صورت یکسان رخ نداده است.

شستا ۸۳۰ میلیارد تومان سود فروش شناسایی کرد

در کنار تغییر ارزش بازار دارایی‌ها، شستا طی شهریور بخشی از سهام خود در «سرمایه‌گذاری سیمان تأمین» و «گروه سرمایه‌گذاری کشت و دام و صنایع لبنی تأمین» را نیز فروخته است.

بهای تمام‌شده سهام واگذارشده در مجموع حدود ۲۵۳ میلیارد تومان بوده، در حالی که مبلغ فروش از ۱.۰۸ همت عبور کرده است.

اختلاف این دو رقم به شناسایی حدود ۸۳۰ میلیارد تومان سود فروش سرمایه‌گذاری برای شستا منجر شده است.

براساس گزارش شرکت، کل سود حاصل از این واگذاری‌ها در گروه فروش «سهام عملیاتی» ثبت شده است.

این درآمد با سود تقسیمی زیرمجموعه‌ها تفاوت دارد؛ زیرا حاصل فروش بخشی از دارایی‌های شرکت است و برای تکرار آن، شستا باید سرمایه‌گذاری دیگری را واگذار کند.

درآمد سال مالی جدید فعلاً از فروش دارایی آمده است

ترکیب درآمد سرمایه‌گذاری شستا در سه‌ماهه نخست سال مالی منتهی به خرداد ۱۴۰۶ نیز قابل توجه است.

تا پایان شهریور، درآمدی از محل سود سهام، سود تضمین‌شده یا تغییر ارزش سرمایه‌گذاری‌ها برای دوره جدید در این گزارش ثبت نشده و کل درآمد شناسایی‌شده به همان حدود ۸۳۰ میلیارد تومان سود حاصل از فروش سرمایه‌گذاری‌ها اختصاص دارد.

البته این موضوع به‌تنهایی به معنای کاهش سودآوری زیرمجموعه‌های شستا نیست.

طبق توضیحات شرکت، سود مجامع برخی زیرمجموعه‌هایی که پس از پایان سال مالی شستا و پیش از تأیید صورت‌های مالی برگزار شده‌اند، مطابق رویه حسابداری در سال مالی گذشته شناسایی شده است.

سود تقسیمی شرکت‌هایی مانند «تاپیکو»، «صبا تأمین»، «سیمان تأمین»، «صدر تأمین» و «دارویی تأمین» نیز در اطلاعات مجامع دیده می‌شود، اما بخش قابل توجهی از این درآمدها به سال مالی منتهی به خرداد ۱۴۰۵ مربوط است.

بنابراین صفر بودن درآمد سود سهام در سه‌ماهه نخست دوره جدید باید با توجه به زمان شناسایی حسابداری این درآمدها بررسی شود.

ارزش سرمایه‌گذاری‌های شستا به ۱۸۵ همت رسید

مجموع بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌های شستا در پایان شهریور حدود ۱۸۵.۱ همت گزارش شده است؛ رقمی که نسبت به پایان سال مالی گذشته تغییر قابل توجهی ندارد و حدود ۱۳۷ میلیارد تومان کمتر شده است.

از این میزان، نزدیک به ۱۵۸.۸ همت به سرمایه‌گذاری در شرکت‌های بورسی و حدود ۲۶.۲ همت به دارایی‌های غیربورسی اختصاص دارد.

در بخش غیربورسی، «خدمات ارتباطی رایتل» با بهای تمام‌شده نزدیک به ۱۳.۱ همت و «مدیریت توسعه انرژی تأمین» با حدود ۱۰.۸ همت، دو سرمایه‌گذاری بزرگ شستا هستند.

این دو شرکت در مجموع بیش از ۹۱ درصد بهای تمام‌شده پرتفوی غیربورسی را تشکیل می‌دهند.

با توجه به اینکه گزارش فعالیت ماهانه، ارزش روز این دارایی‌های غیربورسی را ارائه نمی‌کند، محاسبه NAV کامل شستا صرفاً براساس اطلاعات این گزارش امکان‌پذیر نیست.

چرا رشد ۹۵ همتی به معنای سود ۹۵ همتی نیست؟

گزارش فعالیت ماهانه سرمایه‌گذاری، جایگزین صورت سود و زیان نیست. هزینه‌هایی مانند حقوق و دستمزد، هزینه‌های عمومی و اداری، هزینه مالی و سایر مخارج شرکت در این گزارش منعکس نمی‌شوند.

به همین دلیل، افزایش حدود ۹۵ همتی ارزش بازار سرمایه‌گذاری‌های بورسی را نمی‌توان مستقیماً به رشد مشابه سود خالص شستا تعبیر کرد.

بخش بزرگی از این افزایش ناشی از بالا رفتن قیمت بازار سهام شرکت‌های زیرمجموعه است و تا زمانی که آثار آن مطابق استانداردهای حسابداری در درآمد شرکت شناسایی نشود، لزوماً به سود دوره تبدیل نخواهد شد.

برای بررسی دقیق‌تر عملکرد سودآوری و هزینه‌های شستا باید صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای شرکت نیز در کنار گزارش پرتفوی مورد بررسی قرار گیرد.

تمرکز بالا؛ نکته مهم پرتفوی شهریور «شستا»

ترکیب سرمایه‌گذاری‌ها نشان می‌دهد پرتفوی شستا در هر دو بخش بورسی و غیربورسی با تمرکز قابل توجهی روبه‌رو است.

در سبد بورسی، بیش از نیمی از ارزش بازار به «تاپیکو» اختصاص دارد و سه شرکت «تاپیکو»، «صبا تأمین» و «صدر تأمین» روی هم نزدیک به ۷۹ درصد کل ارزش بازار را در اختیار دارند.

در بخش غیربورسی نیز بیش از ۹۱ درصد بهای تمام‌شده سرمایه‌گذاری‌ها تنها مربوط به «رایتل» و «مدیریت توسعه انرژی تأمین» است.

این ترکیب باعث می‌شود تغییر ارزش تعداد محدودی از زیرمجموعه‌های بزرگ اثر قابل توجهی بر وضعیت کلی پرتفوی شستا داشته باشد؛ موضوعی که در شهریور و با سهم حدود ۶۴ درصدی «تاپیکو» از رشد ماهانه سبد به‌وضوح دیده می‌شود.

جمع‌بندی؛ شهریور مثبت شستا با یک نکته مهم

شهریور ۱۴۰۵ از منظر ارزش دارایی‌های بورسی ماه مثبتی برای شستا بود. ارزش بازار پرتفوی بورسی به حدود ۶۱۹.۷ همت رسید و مازاد ارزش نسبت به بهای تمام‌شده نیز تا محدوده ۴۶۰.۹ همت افزایش پیدا کرد.

با این حال، ترکیب این رشد اهمیت بیشتری از رقم نهایی دارد. نزدیک به دو سوم افزایش ماهانه ارزش سبد از «تاپیکو» حاصل شده و سه زیرمجموعه بزرگ نیز حدود ۷۹ درصد پرتفوی بورسی را در اختیار دارند.

در سوی دیگر، «سیمان تأمین» و «دارویی تأمین» با کاهش ارزش بازار مواجه شده‌اند و درآمد شناسایی‌شده در سه‌ماهه نخست سال مالی جدید نیز فعلاً به حدود ۸۳۰ میلیارد تومان سود فروش سرمایه‌گذاری‌ها محدود است.

بنابراین برای ترسیم تصویر کامل‌تری از عملکرد شستا، در کنار رشد ارزش دارایی‌ها باید صورت‌های مالی میان‌دوره‌ای، هزینه‌های مالی و اداری، درآمد سود سهام زیرمجموعه‌ها و جریان نقد شرکت نیز بررسی شود.