۲۵۰ مدیر صندوق‌های بازنشستگی در مسیر جابه‌جایی؛ شرط جدید برای انتخاب جایگزین‌ها

ارزیابی گسترده مدیران شرکت‌های وابسته به صندوق‌های بازنشستگی به مرحله تغییرات مدیریتی رسیده است. احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام کرده از میان حدود ۱۹۰۰ مدیری که صلاحیت حرفه‌ای آن‌ها بررسی شده، نزدیک به ۲۵۰ نفر امتیاز لازم برای ادامه فعالیت در موقعیت فعلی خود را به‌دست نیاورده‌اند و جابه‌جایی آن‌ها در دستور کار قرار گرفته است.

به گزارش میز انرژی، سازوکار تازه وزارت تعاون تنها به بررسی مدرک تحصیلی مدیران محدود نیست و سوابق حرفه‌ای، تجربه مدیریتی و سطح شرکتی که فرد پیش‌تر در آن فعالیت داشته نیز در تعیین صلاحیت او نقش دارد. همزمان دامنه نظارت به بررسی روابط خانوادگی، پیمانکاران و نحوه توزیع قراردادهای شرکت‌های زیرمجموعه نیز گسترش یافته است.

شرکت‌های صندوق‌ها در سه سطح قرار گرفتند

براساس توضیحات احمد میدری، شرکت‌های تابعه صندوق‌های بازنشستگی با توجه به شاخص‌هایی از جمله تعداد کارکنان، میزان دارایی و حجم فروش در سه گروه «الف»، «ب» و «ج» طبقه‌بندی شده‌اند.

در این ساختار، معرفی یک فرد برای مدیرعاملی یا عضویت در هیئت‌مدیره به‌تنهایی برای انتصاب کافی نیست. تحصیلات دانشگاهی، سابقه فعالیت حرفه‌ای و تجربه مدیریتی فرد بررسی می‌شود و مدیر پیشنهادی باید امتیاز متناسب با سطح شرکت موردنظر را کسب کند.

این سازوکار از اردیبهشت‌ماه اجرایی شده و ارزیابی مدیران از طریق سامانه‌ای متمرکز انجام می‌شود.

مسیر رسیدن به مدیریت شرکت‌های بزرگ پلکانی شد

یکی از مهم‌ترین تغییرات در الگوی جدید انتصابات، محدود شدن امکان ورود مستقیم به مدیریت شرکت‌های بزرگ است.

بر این اساس، مدیری که سابقه قابل قبول در شرکت‌های کوچک‌تر نداشته باشد، نمی‌تواند مستقیماً مسئولیت یک شرکت متوسط را برعهده بگیرد. همچنین رسیدن به مدیریت شرکت‌های بزرگ مستلزم برخورداری از تجربه مدیریتی در شرکت‌های سطح متوسط است.

در محاسبه این سابقه نیز تجربه افراد در هر دو بخش خصوصی و دولتی مورد توجه قرار می‌گیرد.

هدف از این مدل، ایجاد یک مسیر حرفه‌ای برای ارتقای مدیران و جلوگیری از انتصاب افرادی است که بدون تجربه متناسب با اندازه و پیچیدگی شرکت، مستقیماً در رأس بنگاه‌های بزرگ وابسته به صندوق‌های بازنشستگی قرار می‌گیرند.

۱۹۰۰ مدیر ارزیابی شدند؛ ۲۵۰ نفر امتیاز لازم را نگرفتند

طبق آمار اعلام‌شده از سوی وزیر تعاون، تاکنون حدود ۱۹۰۰ نفر از مدیران شرکت‌های وابسته به صندوق‌های بازنشستگی در این سامانه رتبه‌بندی و ارزیابی شده‌اند.

نتیجه این بررسی‌ها نشان داده است نزدیک به ۲۵۰ نفر صلاحیت حرفه‌ای موردنیاز برای جایگاه فعلی خود را احراز نکرده‌اند و فرآیند جابه‌جایی آن‌ها آغاز شده است.

با این حال، هنوز جزئیات مربوط به نام شرکت‌ها، سمت افراد مشمول تغییر و دلیل دقیق عدم احراز شرایط هر مدیر به‌صورت عمومی اعلام نشده است.

همچنین مشخص نیست تمام این افراد از مجموعه شرکت‌های وابسته به صندوق‌ها خارج خواهند شد یا برخی از آن‌ها متناسب با امتیاز و سابقه حرفه‌ای خود امکان ادامه فعالیت در شرکت‌هایی با سطح پایین‌تر را خواهند داشت.

صلاحیت مدیران چگونه تأیید می‌شود؟

فرآیند بررسی اطلاعات مدیران نیز چندمرحله‌ای طراحی شده است.

اطلاعات فرد ابتدا در سطح شرکت ثبت می‌شود. اگر شرکت زیرمجموعه یک هلدینگ باشد، اطلاعات در مرحله بعد باید از سوی هلدینگ بررسی و تأیید شود و پس از آن صندوق مربوط نیز فرآیند تأیید را انجام می‌دهد.

به این ترتیب، مسئولیت ثبت و صحت‌سنجی اطلاعات تنها در اختیار یک بخش قرار ندارد و شرکت، هلدینگ و صندوق در مراحل مختلف ارزیابی نقش دارند.

میدری همچنین اعلام کرده دسترسی به اطلاعات سامانه برای نهادهای نظارتی فراهم شده است تا امکان بررسی فرآیند انتصابات و صلاحیت مدیران وجود داشته باشد.

نظارت از رزومه مدیران فراتر رفت

سامانه طراحی‌شده از سوی وزارت تعاون تنها برای بررسی مدرک دانشگاهی و سوابق شغلی مدیران مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

براساس توضیحات وزیر کار، روابط خانوادگی میان مدیران شرکت‌ها و کارکنان وزارتخانه نیز در این سامانه مورد بررسی قرار می‌گیرد. هدف از این اقدام، قابل مشاهده شدن شبکه ارتباطات در مجموعه شرکت‌های وابسته عنوان شده است.

پیمانکاران و قراردادها نیز بخش دیگری از این پایش هستند. در این چارچوب بررسی می‌شود شرکت‌ها خدمات حقوقی خود را از چه مجموعه‌هایی دریافت می‌کنند، با چه پیمانکارانی همکاری دارند و چه میزان از قراردادها در اختیار یک شرکت یا پیمانکار مشخص قرار گرفته است.

وجود نسبت خانوادگی یا همکاری مستمر با یک پیمانکار به‌تنهایی اثبات‌کننده تخلف نیست، اما ثبت و تجمیع این اطلاعات می‌تواند زمینه شناسایی موارد نیازمند بررسی بیشتر، از جمله احتمال تعارض منافع یا تمرکز غیرمتعارف قراردادها را فراهم کند.

جایگزین ۲۵۰ مدیر چه کسانی خواهند بود؟

با اعلام جابه‌جایی نزدیک به ۲۵۰ مدیر، اکنون نحوه انتخاب جایگزین‌ها به یکی از مهم‌ترین بخش‌های اجرای این طرح تبدیل شده است.

اگر قرار باشد مدل جدید به تغییر واقعی در شیوه انتصابات منجر شود، مدیران جدید نیز باید براساس همان معیارهایی انتخاب شوند که برای ارزیابی مدیران فعلی در نظر گرفته شده است؛ یعنی سابقه حرفه‌ای، تحصیلات، تجربه مدیریتی و طی کردن سطوح متناسب با اندازه شرکت.

در عین حال هنوز مشخص نشده چه تعداد از افراد در حال جابه‌جایی مدیرعامل و چه تعداد عضو هیئت‌مدیره هستند و تغییرات در کدام صندوق‌ها، هلدینگ‌ها و شرکت‌ها اتفاق خواهد افتاد.

شفاف شدن این اطلاعات می‌تواند امکان ارزیابی دقیق‌تر نتیجه اجرای سامانه را فراهم کند؛ زیرا اثر واقعی مدل جدید زمانی مشخص خواهد شد که تغییرات اعلام‌شده در ترکیب مدیران عامل و اعضای هیئت‌مدیره شرکت‌ها قابل مشاهده باشد.

هایلایت تحلیلی فراز انرژی: ارزیابی ۱۹۰۰ مدیر و قرار گرفتن حدود ۲۵۰ نفر در مسیر جابه‌جایی، نخستین خروجی قابل اندازه‌گیری این سامانه است؛ اما بخش تعیین‌کننده از زمان معرفی جایگزین‌ها آغاز می‌شود. میزان شفافیت درباره مدیران تغییرکرده، معیار انتخاب مدیران جدید و نحوه اعمال ضوابط حرفه‌ای در انتصابات بعدی مشخص خواهد کرد که این مدل تا چه اندازه می‌تواند شیوه مدیریت شرکت‌های وابسته به صندوق‌ها را تغییر دهد. بخش مربوط به رصد روابط خانوادگی، پیمانکاران و تمرکز قراردادها نیز در صورت پیوند با سازوکارهای مشخص کنترل تعارض منافع، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین ابعاد نظارتی این طرح تبدیل شود.

میدری هدف این فرآیند را صیانت از دارایی جامعه بازنشستگان عنوان کرده و تأکید داشته است مسئولیت اداره شرکت‌های وابسته به صندوق‌ها باید در اختیار افرادی قرار گیرد که صلاحیت و شایستگی حرفه‌ای لازم را دارند.