زیان انباشته بانک سرمایه به ۷۵ همت رسید؛ بدهی به بانک مرکزی ۲۵ درصد افزایش یافت

بررسی اطلاعات منتشرشده درباره بانک سرمایه نشان می‌دهد مشکلات مالی این بانک در سال ۱۴۰۴ نیز ادامه یافته و شاخص‌هایی مانند زیان انباشته، کفایت سرمایه و بدهی به بانک مرکزی همچنان وضعیت نامطلوبی داشته‌اند.

محمد امین‌زاده، از مدیران دیوان محاسبات کشور، با استناد به صورت‌های مالی بانک سرمایه و اطلاعات بانک مرکزی، ارقامی از وضعیت این بانک منتشر کرده که علاوه بر افزایش زیان انباشته، از تمرکز بخش قابل‌توجهی از مطالبات غیرجاری در تعدادی پرونده اعتباری قدیمی حکایت دارد.

این وضعیت در حالی مطرح شده که علی صادقی از سال ۱۴۰۳ مدیریت صندوق ذخیره فرهنگیان را بر عهده دارد و بانک سرمایه نیز از مجموعه‌های مرتبط با این صندوق است.

زیان انباشته بانک سرمایه به ۷۵.۱ همت رسید

براساس ارقام اعلام‌شده از سوی امین‌زاده، زیان انباشته بانک سرمایه در پایان سال ۱۴۰۴ با رشد ۱۸ درصدی نسبت به سال قبل، به ۷۵.۱ همت رسیده است.

همزمان، نسبت کفایت سرمایه بانک منفی ۲۷۵ درصد اعلام شده؛ رقمی که فاصله قابل‌توجه وضعیت سرمایه بانک با الزامات نظارتی را نشان می‌دهد.

ترکیب زیان انباشته بالا و کفایت سرمایه منفی، موضوعاتی مانند نحوه اصلاح ساختار مالی، افزایش سرمایه و تأمین منابع مورد نیاز بانک را بیش از گذشته مورد توجه قرار می‌دهد.

با این حال، افزایش زیان انباشته در دوره مدیریت فعلی صندوق ذخیره فرهنگیان به‌تنهایی برای منتسب کردن مشکلات بانک به این دوره کافی نیست؛ زیرا براساس اطلاعات منتشرشده، بخش مهمی از مطالبات غیرجاری بانک ریشه در تسهیلات اعطاشده طی سال‌های گذشته دارد.

ابهام ۲۲.۹ همتی در آمار مطالبات غیرجاری

یکی از مهم‌ترین موضوعات مطرح‌شده درباره صورت‌های مالی بانک سرمایه، تفاوت قابل‌توجه میان دو رقم اعلام‌شده برای تسهیلات غیرجاری است.

امین‌زاده اعلام کرده است که طبق اطلاعات بانک مرکزی، مانده تسهیلات غیرجاری بانک سرمایه در پایان سال ۱۴۰۴ به ۳۰.۷ همت رسیده؛ رقمی که به گفته او حدود ۷۶ برابر سرمایه ثبتی بانک است.

در مقابل، مانده تسهیلات غیرجاری درج‌شده در یادداشت‌های توضیحی صورت‌های مالی حسابرسی‌شده بانک حدود ۷.۸ همت عنوان شده است.

وجود اختلاف ۲۲.۹ همتی در صورتی قابل مقایسه مستقیم خواهد بود که تعریف تسهیلات غیرجاری، دامنه گزارشگری و مبنای محاسبات در هر دو منبع یکسان باشد.

نحوه طبقه‌بندی مطالبات، وضعیت تسهیلات منتقل‌شده به حساب‌های انتظامی و تفاوت احتمالی در دامنه اطلاعات از جمله مواردی هستند که برای روشن شدن علت این اختلاف باید بررسی شوند.

بنابراین تا زمان تطبیق مبانی محاسباتی دو رقم، نمی‌توان صرف وجود این اختلاف را دلیلی بر ثبت نادرست یا پنهان‌سازی اطلاعات مالی دانست.

۵۶ درصد مطالبات غیرجاری مربوط به پرونده شش بدهکار

براساس اطلاعات منتشرشده، حدود ۱۷.۳ همت از ۳۰.۷ همت تسهیلات غیرجاری مورد اشاره، به پرونده‌های اعتباری مرتبط با شش شخص اختصاص دارد؛ یعنی حدود ۵۶ درصد کل رقم اعلام‌شده.

نام محمدرضا جهانبانی، حسین هدایتی، امیررضا فروزان‌راد، سحر زال‌پور، سامان مدلل و حسن شاملویی در ارتباط با این مطالبات مطرح شده است.

همچنین اعلام شده قراردادهای مربوط به تسهیلات غیرجاری مورد بحث، در فاصله سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۶ منعقد شده‌اند.

این بازه زمانی نشان می‌دهد بخش مهمی از مطالبات مورد اشاره به سال‌ها پیش از آغاز مدیریت فعلی صندوق ذخیره فرهنگیان بازمی‌گردد. با این وجود، قدیمی بودن مطالبات، ضرورت پیگیری وصول آنها و اصلاح وضعیت مالی بانک در دوره فعلی را از بین نمی‌برد.

بانک سرمایه ۱.۷ همت از مطالبات را وصول کرد

طبق ارقام منتشرشده، بانک سرمایه در سال ۱۴۰۴ حدود ۱.۷ همت از مطالبات غیرجاری خود را وصول کرده است.

مقایسه ساده این رقم با مانده ۳۰.۷ همتی می‌تواند ابعاد چالش وصول مطالبات را نشان دهد؛ اما برای محاسبه دقیق نرخ وصول باید علاوه بر مانده پایان سال، موجودی ابتدای دوره، مطالبات غیرجاری جدید و تغییرات سایر سرفصل‌ها نیز در نظر گرفته شود.

بدهی بانک سرمایه به بانک مرکزی به ۶۷.۲ همت رسید

در کنار وضعیت مطالبات، بدهی بانک سرمایه به بانک مرکزی نیز افزایش یافته است.

براساس ارقام اعلام‌شده، این بدهی در سال ۱۴۰۴ با افزایش ۲۵ درصدی به ۶۷.۲ همت رسیده و به گفته امین‌زاده، بخش عمده آن مربوط به اضافه‌برداشت از منابع بانک مرکزی است.

قرار گرفتن بدهی ۶۷.۲ همتی به بانک مرکزی در کنار زیان انباشته ۷۵.۱ همتی و کفایت سرمایه منفی ۲۷۵ درصد، اهمیت برنامه اصلاح ساختار مالی و مدیریت نقدینگی بانک را افزایش داده است.

برنامه صندوق ذخیره فرهنگیان برای بانک سرمایه چیست؟

علی صادقی از سال ۱۴۰۳ مدیریت صندوق ذخیره فرهنگیان را بر عهده دارد و موسی اسلامیان نیز در سال گذشته به سرپرستی بانک سرمایه منصوب شده است.

اگرچه براساس اطلاعات منتشرشده، منشأ بخش مهمی از مطالبات غیرجاری به قراردادهای سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۶ بازمی‌گردد، تغییرات شاخص‌های مالی در سال ۱۴۰۴ این پرسش را مطرح می‌کند که برنامه مدیریت فعلی برای کنترل زیان، کاهش بدهی به بانک مرکزی و وصول پرونده‌های اعتباری قدیمی چیست.

انتشار جزئیات برنامه زمان‌بندی‌شده وصول مطالبات، نحوه اصلاح کفایت سرمایه، برنامه کاهش وابستگی به منابع بانک مرکزی و توضیح درباره اختلاف آمار تسهیلات غیرجاری می‌تواند تصویر دقیق‌تری از روند اصلاح بانک سرمایه ارائه کند.

همچنین برای مشخص شدن سهم مدیریت‌های مختلف در شکل‌گیری مشکلات کنونی، بررسی اسناد اعتباری، گزارش‌های حسابرسی و تصمیمات هیئت‌مدیره و ارکان اعتباری در زمان اعطای تسهیلات ضروری است.

در نهایت، یکی از مهم‌ترین پرسش‌های پیش‌روی بانک سرمایه و صندوق ذخیره فرهنگیان این است که برای کاهش ۷۵.۱ همت زیان انباشته، وصول مطالبات قدیمی و اصلاح ساختار سرمایه چه برنامه‌ای تدوین شده و چه میزان از اقدامات انجام‌شده تاکنون به نتیجه رسیده است.