بعد از امارات، چه کشورهایی در مسیر خروج از اوپک عربستانی قرار دارند؟

به گزارش میز انرژی، در دورانی که هم‌زمان با گذار از انرژی‌های فسیلی، کشورها در پی آن هستند که منابع زیرزمینی خود را هرچه سریع‌تر نقد کرده و به ثروت، سرمایه و سرمایه‌گذاری در انرژی‌های روی‌زمینی تبدیل کنند.

‏نگاهی به سابقه نشان می‌دهد:

‏Qatar در سال ۲۰۱۹، با تمرکز بر گاز طبیعی، از اوپک خارج شد
‏Ecuador در سال ۲۰۲۰، به دلیل فشارهای مالی و نیاز به افزایش تولید
‏Angola در سال ۲۰۲۳، به دلیل اختلاف بر سر سهمیه تولید

‏در همه این موارد، یک عامل مشترک وجود داشت: «ناهمخوانی میان منافع ملی و محدودیت‌های جمعی اوپک.»

‏اما خروج امارات یک تفاوت اساسی دارد. این‌بار، یک تولیدکننده بزرگ، سرمایه‌گذار و آینده‌نگر تصمیم گرفته است خارج از چارچوب سهمیه‌بندی حرکت کند. این موضوع می‌تواند پیام روشنی برای سایر اعضا داشته باشد:
‏«در شرایط خاص، استقلال و آینده‌نگری ممکن است از همکاری جمعی سودمندتر باشد.»

‏در همین چارچوب، برخی کشورها بیش از دیگران در معرض چنین تصمیمی قرار دارند:

‏- نیجریه با محدودیت‌های ساختاری در تولید و نیاز شدید به درآمد، یکی از گزینه‌های جدی است.
‏- عراق نیز با برنامه‌های توسعه‌ای گسترده و سابقه عدم پایبندی به سهمیه‌ها، در موقعیتی مشابه قرار دارد.

‏خروج امارات را می‌توان از این زاویه یک «سیگنال» دانست، نه لزوماً آغاز یک موج فوری؛ سیگنالی که نشان می‌دهد بازار نفت در حال حرکت به سمت ساختاری انعطاف‌پذیرتر، رقابتی‌تر و کمتر متمرکز است و به‌نوعی می‌تواند نشانه‌ای از پایان تسلط بی‌چون‌وچرای سعودی ها در پنج دهه گذشته بر اوپک باشد.

‏در چنین شرایطی، پرسش اصلی دیگر این نیست که:
‏«چه کسی بعدی است؟»

‏بلکه این است که:
‏آیا اوپکِ عربستانی می‌تواند با تولیدکنندگان آزاد و بازارمحور مانند آمریکا، برزیل، مکزیک، کانادا، امارت و حتی روسیه رقابت کند؟

‏پرسش مهم برای نویسنده:

‏آیا ایران، با توجه به کاهش تقاضای جهانی و شتاب در گذار از انرژی‌های فسیلی، همچنان در سایه عربستان و با تکیه بر تفکر پنجاه سال پیش، با سهمیه محدود، قصد دارد به سراغ سرمایه‌گذاران برای دوران پساجنگ و پساتحریم برود؟ جواب سرمایه گذاران « نه» خواهد بود.