یك روز در خط مقدم بازسازی؛ وقتی صنعت نفت از دل بحران برمی‌خیزد

در ادامه این مسیر، پالایشگاه فاز ۱۴ قرار داشت؛ مجموعه‌ای که در جریان جنگ ۱۲روزه آسیب دیده بود و امروز یکی از مهم‌ترین نمادهای توان بازسازی صنعت نفت به شمار می‌رود. عملیات بازسازی یک ردیف شیرین‌سازی این پالایشگاه با اتکا به توان فنی و مهندسی صنعت نفت با شتاب در حال اجراست و تجربه حاصل از این عملیات، اکنون به پشتوانه‌ای برای بازسازی دیگر تأسیسات آسیب‌دیده تبدیل شده است.

گزارش‌هایی که در جریان این بازدید ارائه شد، تنها مجموعه‌ای از آمار و برنامه‌های اجرایی نبود؛ پشت هر عدد، ساعت‌ها کار فشرده و تلاش شبانه‌روزی نیروهایی قرار داشت که باید در شرایطی دشوار، میان الزامات ایمنی، سرعت عملیات و ضرورت بازگشت هرچه سریع‌تر تأسیسات به مدار، تعادل برقرار می‌کردند.

بر اساس گزارش های ارائه‌شده، عملیات آواربرداری، پاکسازی و ایمن‌سازی در پالایشگاه‌های سوم و پنجم پارس جنوبی به پایان رسیده است و در پالایشگاه فاز ۱۴ نیز بازسازی یک ردیف شیرین‌سازی با سرعت در حال انجام است. در کمتر از دو ماه، بخش قابل توجهی از عملیات اولیه در تأسیسات آسیب‌دیده به سرانجام رسیده؛ اقدامی که به گفته مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران، نمادی از توان مدیریتی، انسجام عملیاتی و آمادگی شرکت نفت و گاز پارس در شرایط بحران است.

اما آنچه این بازدید را از یک بازدید معمول مدیریتی متمایز می‌کرد، تصویری بود که از هم‌زمانی چند مأموریت بزرگ در صنعت نفت ارائه شد؛ در یک سو، بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده و آواربرداری ایمن جریان داشت و در سوی دیگر، تولید در سکوهای گازی پارس جنوبی ادامه داشت، تعمیرات اساسی سکوها متوقف نشده بود و فعالیت‌های توسعه‌ای نیز در جریان بود.

حمید بورد در این بازدید و در آیین تکریم مدیرعامل سابق و معارفه سرپرست سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس، این استمرار را حاصل مدیریت منسجم و تلاش شبانه‌روزی کارکنان صنعت نفت دانست؛ صنعتی که در شرایط جنگی، هم باید از سرمایه‌های ملی صیانت می‌کرد و هم چراغ تولید و تأمین انرژی کشور را روشن نگه می‌داشت.

به گفته او، صنعت نفت در این دوران نشان داد که حتی در سخت‌ترین شرایط نیز مأموریت خود را متوقف نمی‌کند؛ از نصب سکوی دریایی گرفته تا استمرار صادرات نفت و مدیریت ده‌ها سکوی دریایی و واحد صنعتی، همه در شرایطی انجام شد که حفاظت از تأسیسات و سرمایه‌های ملی، هم‌زمان با تداوم تولید، به یک مأموریت حیاتی تبدیل شده بود.

بورد در این میان، سکوت صنعت نفت درباره بخشی از فعالیت‌های انجام‌شده در دوران جنگ را نیز «سکوتی هوشمندانه و ناظر بر منافع ملی» توصیف کرد؛ سکوتی که به معنای توقف نبود، بلکه بخشی از مسئولیت‌پذیری صنعت نفت در حفاظت از اطلاعات و مدیریت شرایط حساس کشور بود.

در دل این روایت اما یک نکته بیش از همه برجسته بود: بازسازی، تنها به معنای بازگرداندن تجهیزات و تأسیسات نیست؛ بلکه آزمونی برای توان فنی، مدیریتی و انسانی صنعت نفت است. آزمونی که در آن سرعت، بدون ایمنی معنا ندارد و شتاب در بازسازی نمی‌تواند به قیمت نادیده گرفتن کیفیت تمام شود.

مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران با اشاره به گزارش‌های حوزه ایمنی، رعایت الزامات HSE را یکی از نقاط قوت عملیات بازسازی دانست و تأکید کرد که ماهیت اجرایی و پیچیده این پروژه‌ها، مخاطراتی به مراتب بیشتر از فعالیت‌های عادی دارد. با این حال، عملیات بازسازی تاکنون بدون وقوع حادثه پیش رفته است؛ موضوعی که به گفته او، نتیجه استقرار دقیق نظام‌های ایمنی و رعایت دستورالعمل‌های تخصصی در اجرای پروژه‌هاست.

در این میان، استفاده حداکثری از توان پیمانکاران و سازندگان داخلی، رعایت الزامات ایمنی و کیفیت و هماهنگی مستمر میان بخش‌های اجرایی، سه محور اصلی مورد تأکید مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران برای ادامه مسیر بازسازی بود؛ مسیری که هدف نهایی آن، بازگرداندن هرچه سریع‌تر تأسیسات آسیب‌دیده به چرخه کامل بهره‌برداری است.

اما شاید مهم‌ترین بخش این روایت، جایی بود که بورد از کارکنان صنعت نفت در بخش‌های تولید، توسعه و بازسازی به عنوان «قهرمانان ملی» یاد کرد؛ قهرمانانی که شاید نامشان کمتر در تیترها دیده شود، اما در سخت‌ترین روزها، در خط مقدم تأمین انرژی کشور ایستاده‌اند.

کارکنانی که در روزهای بحران، میان آوار و تأسیسات آسیب‌دیده، میان گرمای طاقت‌فرسای جنوب و پیچیدگی عملیات فنی، مأموریت خود را رها نکردند؛ همان‌هایی که هم‌زمان با بازسازی، تولید را ادامه دادند، از سکوها و پالایشگاه‌ها صیانت کردند، تعمیرات اساسی را پیش بردند و اجازه ندادند جریان انرژی کشور متوقف شود.

روایت این سفر، در نهایت روایت بازسازی چند پالایشگاه نیست؛ روایت صنعتی است که در مواجهه با بحران، از تولید تا توسعه و از ایمنی تا بازسازی، چند مأموریت را هم‌زمان بر دوش کشید. صنعتی که در سخت‌ترین روزها، به جای ایستادن، مسیر ساختن دوباره را انتخاب کرد.

حالا در پارس جنوبی، میان سازه‌هایی که آسیب دیده‌اند و تأسیساتی که دوباره جان می‌گیرند، یک پیام روشن شنیده می‌شود: آسیب، پایان راه نیست. آنچه اهمیت دارد، توان برخاستن، بازسازی و بازگرداندن دوباره چرخه تولید است؛ و این همان کاری است که قهرمانان تولید، توسعه و بازسازی صنعت نفت، بی‌وقفه و با تکیه بر دانش، تجربه، روحیه جهادی و احساس مسئولیت، در حال انجام آن هستند.

تا زمانی که این اراده وجود دارد، تأسیسات دوباره ساخته می‌شوند، تولید دوباره به مدار بازمی‌گردد و صنعت نفت، همچنان در خط مقدم تأمین انرژی و صیانت از سرمایه‌های ملی کشور خواهد ایستاد.