سود پتروشیمی‌ها بالا رفت؛ تولید زاگرس و خارک کاهش یافت

بررسی توضیحات ۱۶ شرکت پتروشیمی درباره تغییرات سودآوری در نیمه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد افزایش نرخ فروش محصولات و نرخ تسعیر ارز از پرتکرارترین عوامل رشد اعلام‌شده بوده‌اند. در مقابل، توقف تولید در جریان جنگ، محدودیت تأمین خوراک، افزایش نرخ گاز و هزینه‌های مالی از جمله عوامل فشار بر عملکرد شرکت‌ها بوده‌اند.

به گزارش میز انرژی، این توضیحات پس از الزام سازمان بورس و اوراق بهادار به افشای دلایل تغییر بیش از ۳۰ درصدی سود عملیاتی منتشر شده‌اند و عملکرد شش‌ماهه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ را پوشش می‌دهند.

این بررسی بر پایه دلایلی است که خود شرکت‌ها اعلام کرده‌اند و سهم ریالی هر عامل را در سود کل صنعت محاسبه نمی‌کند. برخی شرکت‌ها نیز به بهبود راندمان، کنترل هزینه‌ها و تغییر ترکیب محصولات اشاره کرده‌اند.

خبر مرتبط

آغاز معاملات اوره در بورس کالا با سازوکار جدید ساماندهی عرضه و توزیع

نخستین معاملات اوره در بورس کالا با سازوکار جدید ساماندهی عرضه و توزیع آغاز شد و ۶ هزار...

رشد سود زاگرس و خارک هم‌زمان با افت تولید و فروش

پتروشیمی زاگرس از رشد ۱۱۰ درصدی سود عملیاتی در شش‌ماهه نخست امسال خبر داده است؛ این در حالی است که طبق توضیحات شرکت، مقدار تولید حدود ۵۲ درصد و مقدار فروش حدود ۶۱ درصد کاهش یافته است. زاگرس اعلام کرده با وجود افت مقدار صادرات، افزایش نرخ تسعیر ارز و بهبود قیمت جهانی متانول، درآمد عملیاتی را حدود ۷ درصد افزایش داده است.

در همین دوره، میانگین نرخ گاز خوراک زاگرس ۱۵۸ درصد بالا رفت. شرکت کاهش مقدار تولید و فروش را از عوامل افت بهای تمام‌شده محصولات فروش‌رفته دانسته و به درآمد حاصل از تسعیر اقلام ارزی عملیاتی نیز اشاره کرده است.

در پتروشیمی خارک نیز سود خالص ۱۰۹۴ درصد رشد کرد، در حالی که مقدار تولید حدود ۲۹ درصد و مقدار فروش نزدیک به ۴۰ درصد کاهش داشت. براساس توضیحات شرکت، میانگین نرخ ارز ۱۱۵ درصد و نرخ گاز خوراک ۱۴۹ درصد افزایش یافته است. هزینه‌های مالی خارک نیز با رشد ۹۱ درصدی همراه بوده که عمدتاً به تسهیلات بانکی و هزینه‌های مربوط به آن نسبت داده شده است.

این دو نمونه نشان می‌دهند که رشد سود ریالی را باید در کنار تغییرات مقدار تولید و فروش بررسی کرد؛ افزایش سود به‌تنهایی تصویر کاملی از عملکرد عملیاتی شرکت ارائه نمی‌دهد.

نرخ فروش و تسعیر ارز در توضیحات شرکت‌ها

پتروشیمی کرمانشاه رشد ۶۰ درصدی سود عملیاتی خود را به افزایش نرخ فروش داخلی، رشد میانگین قیمت جهانی محصولات صادراتی و افزایش نرخ تسعیر ارز نسبت داده است. پتروشیمی مارون نیز افزایش ۶۰ درصدی سود عملیاتی را عمدتاً متأثر از نرخ فروش و تسعیر ارز دانسته و از مدیریت هزینه‌های تجاری نام برده است.

در پلیمر آریاساسول، سود عملیاتی شش‌ماهه ۴۶ درصد افزایش یافت؛ شرکت رشد نرخ تسعیر ارز و قیمت جهانی محصولات را از عوامل اصلی این تغییر اعلام کرده است. پتروشیمی شیراز نیز رشد ۳۲ درصدی سود عملیاتی را به افزایش نرخ فروش داخلی و بهبود میانگین قیمت جهانی محصولات صادراتی نسبت داده است.

پتروشیمی شهید تندگویان از افزایش ۳۹ درصدی درآمد فروش محصولات و رشد ۲۵ درصدی بهای تمام‌شده خبر داده و بهبود نرخ فروش را از عوامل اصلی افزایش سود عملیاتی عنوان کرده است. پتروشیمی غدیر نیز رشد ۱۱۰ درصدی درآمد عملیاتی را ناشی از افزایش نرخ فروش محصولات دانسته و از بازنگری بودجه سالانه خبر داده است.

افزایش قیمت فروش در پتروشیمی خراسان

پتروشیمی خراسان از رشد ۱۹۶ درصدی سود عملیاتی در نیمه نخست سال خبر داده و تغییر نرخ و مقدار فروش محصولات را در توضیحات خود تفکیک کرده است. براساس جدول ارائه‌شده از سوی شرکت، نرخ فروش داخلی آمونیاک ۲۲۳ درصد، اوره ۱۱۰ درصد و کریستال ملامین ۱۶۰ درصد افزایش یافته است.

در بخش صادرات، مقدار فروش آمونیاک ۶۴ درصد و مقدار فروش اوره ۹ درصد کاهش داشت. با این حال، افزایش نرخ فروش صادراتی و نرخ تسعیر ارز به رشد درآمد کمک کرد. این داده‌ها نشان می‌دهد افزایش قیمت فروش در برخی بخش‌ها توانسته اثر کاهش مقدار فروش را جبران کند.

تسعیر ارز و تغییر طبقه‌بندی اقلام در فن‌آوران و لردگان

پتروشیمی فن‌آوران با وجود کاهش ۱۰ درصدی درآمد عملیاتی، از رشد حدود ۶۰ درصدی سود ناخالص خبر داده است. این شرکت همچنین اعلام کرده درآمد حاصل از تسعیر دارایی‌ها و بدهی‌های ارزی عملیاتی ۱۴۶۵ درصد افزایش یافته و این عامل در تبدیل زیان عملیاتی دوره مشابه سال قبل به سود عملیاتی در نیمه نخست ۱۴۰۵ مؤثر بوده است.

پتروشیمی لردگان کاهش سود عملیاتی را عمدتاً به افت تولید و کاهش ۶۲ درصدی درآمد عملیاتی نسبت داده است. طبق توضیحات شرکت، سود تسعیر ارز شناسایی‌شده در گزارش سه‌ماهه در پایان شهریور به سرفصل دیگری منتقل شد و این تغییر طبقه‌بندی بر اقلام سود و زیان عملیاتی اثر گذاشت. لردگان همچنین از حدود ۸ همت مطالبات فروش اوره از شرکت خدمات حمایتی کشاورزی خبر داده و گفته است پیگیری وصول مطالبات ادامه دارد.

بهبود راندمان و ترکیب محصولات در توضیحات برخی شرکت‌ها

پتروشیمی رازی به بهبود راندمان واحدها، کاهش هدررفت مواد، کنترل بهای تمام‌شده، تنوع‌بخشی به سبد محصولات و افزایش مقدار و نرخ فروش اشاره کرده است. جم پیلن نیز مدیریت ترکیب فروش، کنترل بهای تمام‌شده، برنامه‌ریزی تولید و عرضه محصولات با ارزش افزوده بالاتر را از عوامل مؤثر بر رشد سود دانسته است.

پتروشیمی بوعلی سینا افزایش حاشیه سود ناخالص را به انتقال موجودی مواد اولیه و کالای ساخته‌شده از دوره قبل، رشد نرخ فروش و افزایش تولید ریفرمیت با حاشیه سود بالاتر نسبت داده است. در پتروشیمی نوری، افزایش نرخ فروش محصولاتی مانند رافینیت، A92، نفتای سبک و برش سنگین، فروش از محل موجودی مخازن و رشد نرخ تسعیر ارز از عوامل اعلام‌شده برای افزایش سود عملیاتی بوده‌اند.

پتروشیمی پارس نیز افزایش نرخ ارز، رشد سود سپرده‌های بانکی، درآمد سرمایه‌گذاری‌ها و کاهش هزینه‌های فروش، اداری و عمومی را در توضیح افزایش سود عملیاتی مطرح کرده است. در ارزیابی صورت‌های مالی، باید میان سود ناشی از فعالیت تولیدی و درآمدهای سرمایه‌گذاری یا آثار تغییر طبقه‌بندی اقلام تفاوت گذاشت.

رشد سود ریالی لزوماً به معنای رشد تولید نیست

در توضیحات ۱۶ شرکت بررسی‌شده، افزایش نرخ فروش و نرخ تسعیر ارز از پرتکرارترین عوامل مثبت تغییر عملکرد مالی بوده‌اند. در مقابل، آثار جنگ بر تولید، محدودیت دریافت خوراک، افزایش نرخ گاز و هزینه‌های تأمین مالی نیز در نامه‌های برخی شرکت‌ها مطرح شده است.

این نتایج به معنای آن نیست که تمام رشد سود پتروشیمی‌ها فقط از تغییر نرخ ارز ناشی شده است؛ شرکت‌هایی مانند رازی، جم پیلن و بوعلی سینا به بهبود راندمان، کنترل هزینه‌ها و تغییر ترکیب محصولات نیز اشاره کرده‌اند.

برای ارزیابی دقیق‌تر عملکرد این صنعت، باید سود ناشی از فعالیت تولیدی از درآمدهای تسعیر ارز و سرمایه‌گذاری تفکیک شود و تغییرات تولید، مقدار فروش، درآمد صادراتی و هزینه خوراک هر شرکت در کنار دوره مشابه سال قبل بررسی شود.