نفتا صعودی شد، پلی‌استر عقب نشست؛ سیگنال‌های متفاوت از بازار پتروشیمی آسیا

افزایش قیمت نفتا در بازار ژاپن در کنار افت پارازایلین و فشار نزولی بر برخی محصولات زنجیره پلی‌استر، بازار پتروشیمی آسیا را با روندهای متفاوتی روبه‌رو کرده است؛ شرایطی که می‌تواند هزینه خوراک و حاشیه سود تولیدکنندگان را تحت تأثیر قرار دهد.

به گزارش «میز انرژی»، تازه‌ترین داده‌های بازار محصولات پتروشیمی در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد قیمت نفتا با مبنای CFR ژاپن در معاملات ۱۹ اکتبر به ۹۹۵.۵۰ دلار به ازای هر تن رسیده است.

این رقم در مقایسه با ارزیابی ۱۶ اکتبر، ۱۹.۵۰ دلار افزایش نشان می‌دهد؛ به این ترتیب نفتا طی این فاصله زمانی حدود ۲ درصد گران شده است.

افزایش هزینه خوراک کراکرهای نفتایی

رشد قیمت نفتا می‌تواند به افزایش هزینه تأمین خوراک واحدهای کراکر نفتایی در شرق آسیا منجر شود. اثر این افزایش به‌ویژه برای تولیدکنندگانی بیشتر خواهد بود که در شرایط فعلی بازار امکان انتقال رشد هزینه مواد اولیه به قیمت فروش محصولات نهایی را ندارند.

در چنین شرایطی، اگر قیمت محصولات پایین‌دستی متناسب با افزایش هزینه خوراک رشد نکند، حاشیه سود تولیدکنندگان می‌تواند تحت فشار بیشتری قرار گیرد.

پارازایلین در مسیر نزولی قرار گرفت

برخلاف نفتا، بازار پارازایلین روندی نزولی را تجربه کرده است. ارزیابی قیمت پارازایلین (PX) با مبنای CFR چین به محدوده یک‌هزار و ۲۶۸ تا یک‌هزار و ۲۷۰ دلار به ازای هر تن کاهش یافته است.

بازار مونو اتیلن‌گلیکول (MEG) چین نیز در دوره مورد بررسی با فشار نزولی همراه بوده و همین موضوع سیگنال متفاوتی نسبت به روند صعودی بازار نفتا ایجاد کرده است.

فشار قیمت بر زنجیره پلی‌استر

کاهش قیمت مواد اولیه در زنجیره پلی‌استر الزاماً به معنای افزایش سود تولیدکنندگان PET نیست؛ زیرا هم‌زمان قیمت محصول نهایی نیز می‌تواند کاهش پیدا کند.

در نتیجه، وضعیت واقعی حاشیه سود تولیدکنندگان این زنجیره به میزان تغییر قیمت PTA، مونو اتیلن‌گلیکول و PET در کنار هزینه‌های تبدیل و تولید بستگی دارد.

این وضعیت نشان می‌دهد بررسی یک شاخص به‌تنهایی نمی‌تواند تصویر دقیقی از شرایط اقتصادی زنجیره پلی‌استر ارائه کند.

مسیر متفاوت قیمت پلی‌اتیلن‌ها در آسیا

بازار پلی‌اتیلن آسیا نیز روند یکدستی نداشته است. داده‌های بازار نشان می‌دهد شاخص قیمت HDPE و LDPE کاهش یافته، در حالی که LLDPE با افزایش قیمت همراه شده است.

واگرایی میان گریدهای مختلف پلی‌اتیلن، اهمیت بررسی دقیق نوع گرید، بازار مقصد، شرایط تحویل و تقاضای مصرف‌کنندگان را برای فعالان این بازار افزایش داده است.

نوسانات بازار آسیا چه اثری بر پتروشیمی‌های ایران دارد؟

برای صادرکنندگان محصولات پتروشیمی ایران، حرکت متفاوت قیمت خوراک و محصولات پایین‌دستی در بازار آسیا می‌تواند بر رقابت‌پذیری پیشنهادهای صادراتی اثرگذار باشد.

با این حال، میزان تأثیر این تحولات برای همه شرکت‌ها یکسان نیست و عواملی مانند نوع محصول، ساختار هزینه تولید، قیمت خوراک، بازار مقصد و هزینه واقعی حمل‌ونقل در تعیین حاشیه سود صادرات نقش دارند.

آخرین تحولات بازار پتروشیمی آسیا همچنین نشان می‌دهد تصمیم‌گیری برای خرید یا فروش محصولات صرفاً بر مبنای صعود یا نزول یک شاخص قیمتی نمی‌تواند تصویر کاملی از بازار ارائه دهد.

مقایسه هم‌زمان قیمت خوراک و محصول، توجه به تاریخ ارزیابی و یکسان بودن شرایط تحویل در کنار بررسی پیشنهادهای واقعی بازار، می‌تواند معیار دقیق‌تری برای تصمیم‌های تجاری فعالان صنعت پتروشیمی باشد.