سود ۶۰ همتی سه اوره ساز در گرو یک عرضه بلوکی؛ ماجرای فارس به کجا می رسد؟

برآوردهای منتشرشده از واگذاری سهام «فارس» برای شپدیس، شیراز و کرماشا به ترتیب ۳۵، ۱۸.۳ و ۶.۶ همت سود سرمایه گذاری پیش بینی می کنند. اما این ارقام قطعی نیستند. طبق اطلاعیه عرضه، بلوک ۳.۷۱ درصدی فارس قرار است ۲۶ آبان ۱۴۰۵ به صورت نقدی عرضه شود و نتیجه معامله و سود نهایی شرکت ها به قیمت فروش، بهای تمام شده و انجام شدن عرضه بستگی دارد.

بر اساس اطلاعیه منتشرشده، عرضه عمده ۳.۷۱ درصد از سهام «فارس» برای روز سه شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ برنامه ریزی شده است. بیش از ۴۶.۳ میلیارد سهم با قیمت پایه هر سهم ۲۵ هزار و ۳۴۰ ریال و ارزش پایه حدود ۱۱۷.۵ همت به صورت یکجا و نقد عرضه می شود. پتروشیمی پردیس، اصالتا و به وکالت از پتروشیمی شیراز و صنایع پتروشیمی کرمانشاه، عرضه کننده این بلوک معرفی شده است.

سود احتمالی هر شرکت چقدر برآورد شده است؟

ارقام منتشرشده درباره سود واگذاری، بر پایه مقایسه بهای تمام شده تاریخی سهام با ارزش برآوردی آن به دست آمده اند. بر این مبنا، سهم شپدیس از سود احتمالی ۳۵ همت، شیراز ۱۸.۳ همت و کرماشا ۶.۶ همت اعلام شده است. جمع این ارقام به حدود ۵۹.۹ همت می رسد. این محاسبات را باید برآورد دانست، زیرا سود نهایی پس از انجام معامله و ثبت اطلاعات مالی مشخص می شود.

شرکت	بهای تمام شده اعلام شده	ارزش برآوردی بلوک	سود احتمالی
پتروشیمی پردیس، شپدیس	۳۳.۶ همت	۶۸.۸ همت	۳۵ همت
پتروشیمی شیراز	۱۷.۵ همت	۳۵.۸ همت	۱۸.۳ همت
پتروشیمی کرمانشاه، کرماشا	۶.۳ همت	۱۲.۹ همت	۶.۶ همت
مجموع	۵۷.۴ همت	۱۱۷.۵ همت	۵۹.۹ همت

شپدیس؛ بزرگ ترین سهم از سود برآوردی

برای پتروشیمی پردیس، بهای تمام شده سهام فارس ۳۳.۶ همت و ارزش برآوردی آن ۶۸.۸ همت عنوان شده است. اختلاف این دو عدد، سود احتمالی ۳۵ همتی را نشان می دهد. این رقم در مقایسه با سود خالص حدود ۷۰ همتی که در متن مبنا برای سال مالی ۱۴۰۵ برآورد شده، قابل توجه است. با این حال، مقایسه سود سرمایه گذاری احتمالی با سود خالص سالانه به معنای تحقق قطعی آن یا تکرارپذیری در سال های بعد نیست.

سود ناشی از فروش سهام، ماهیت سرمایه گذاری دارد و با درآمد حاصل از تولید و فروش اوره یکسان نیست. بنابراین، برای ارزیابی وضعیت عملیاتی شپدیس باید فروش، هزینه خوراک، حاشیه سود و جریان نقدی شرکت نیز جداگانه بررسی شود.

شیراز؛ سود بالقوه معادل بخش بزرگی از برآورد سالانه

برای پتروشیمی شیراز، بهای تمام شده بلوک فارس ۱۷.۵ همت و ارزش برآوردی آن ۳۵.۸ همت اعلام شده است. بر این اساس، سود بالقوه واگذاری به ۱۸.۳ همت می رسد. در متن مبنا، سود خالص پیش بینی شده شیراز برای سال ۱۴۰۵ حدود ۲۲ همت ذکر شده است. نسبت این دو رقم نشان می دهد که در صورت تحقق برآورد و نهایی شدن واگذاری، اثر معامله بر گزارش مالی شیراز می تواند چشمگیر باشد.

این ارقام را نباید به عنوان سود قطعی یا سود عملیاتی شرکت منتشر کرد. ثبت نهایی درآمد و دوره انعکاس آن به زمان انجام معامله، اسناد قطعی فروش و نحوه ثبت حسابداری بستگی دارد.

کرماشا؛ سود برآوردی ۶.۶ همتی

بهای تمام شده سهام فارس در پرتفوی کرماشا ۶.۳ همت و ارزش برآوردی آن ۱۲.۹ همت اعلام شده است. اختلاف این دو رقم، سود بالقوه ۶.۶ همتی را نشان می دهد. در صورت نهایی شدن فروش، این رویداد می تواند بر سود گزارش شده کرماشا اثر بگذارد، اما برای تحلیل کیفیت سود باید درآمد عملیاتی شرکت از سود حاصل از واگذاری دارایی تفکیک شود.

آیا معامله فارس و تابان قطعی شده است؟

در روایت های منتشرشده از بازار، موضوع جابه جایی سهام فارس با بلوک تابان نیز مطرح شده است. با این حال، عرضه اعلام شده برای بلوک ۳.۷۱ درصدی فارس، عرضه ای نقدی با قیمت پایه مشخص است. از این رو، نباید پیش از انتشار اسناد رسمی و روشن شدن نتیجه عرضه، معامله تهاتری یا توافق قطعی میان طرفین را انجام شده تلقی کرد.

همچنین درباره ارزش گذاری دو بلوک و مبنای رقم هایی نزدیک به ۱۲۰ همت پرسش هایی در رسانه ها مطرح شده است. ارزش تابلویی، قیمت پایه عرضه و ارزش گذاری توافقی مفاهیم متفاوتی هستند و مقایسه آن ها بدون اطلاع از روش ارزش گذاری، شرایط معامله و حقوق مدیریتی بلوک می تواند به نتیجه گیری نادرست منجر شود. گزارش های منتشرشده نیز درباره فاصله ارزش تابلویی و ارقام مطرح شده، خواستار شفاف سازی مبنای قیمت گذاری شده اند.

اثر معامله بر پارسان و وغدیر چگونه خواهد بود؟

شپدیس، شیراز و کرماشا زیرمجموعه های مهم گروه گسترش نفت و گاز پارسیان هستند و پارسان نیز در زنجیره سهامداری با وغدیر ارتباط دارد. در صورت نهایی شدن واگذاری و ثبت سود در صورت های مالی شرکت های فروشنده، بخشی از اثر آن می تواند در گزارش های تلفیقی سهامداران عمده نیز بازتاب پیدا کند.

با این حال، سود شرکت های زیرمجموعه لزوما به همان میزان و در همان دوره به سود قابل تقسیم هلدینگ مادر تبدیل نمی شود. نوع صورت مالی، سهم مالکیت، زمان ثبت درآمد، هزینه های مرتبط و تصمیم مجمع درباره تقسیم سود، در تعیین اثر نهایی بر شرکت های مادر نقش دارند. بنابراین، عبارت «اثر مثبت بر پارسان و وغدیر» باید مشروط و با توجه به صورت های مالی تلفیقی تفسیر شود.

نکته مهم برای سهامداران: سود فروش با سود پایدار فرق دارد

حدود ۵۹.۹ همت سود برآوردی، عددی بزرگ است و می تواند در صورت نهایی شدن معامله نگاه بازار را به گزارش های این سه شرکت تغییر دهد. اما سود ناشی از فروش سرمایه گذاری، تنها یک بار و در صورت تحقق معامله شناسایی می شود و به تنهایی نشانه رشد پایدار سودآوری عملیاتی نیست.

سهامداران برای بررسی اثر واقعی این رویداد بهتر است چند موضوع را دنبال کنند:

آیا عرضه در تاریخ اعلام شده انجام می شود و خریدار بلوک چه کسی خواهد بود؟
قیمت نهایی معامله با قیمت پایه چه تفاوتی دارد؟
هر شرکت چه میزان از سهام را واگذار می کند؟
سود نهایی در کدام دوره مالی ثبت می شود؟
آیا وجوه حاصل از فروش به سرمایه گذاری در طرح های توسعه ای اختصاص می یابد؟
روند فروش اوره، نرخ خوراک و سود عملیاتی شرکت ها چه وضعیتی دارد؟

جمع بندی

عرضه بلوک ۳.۷۱ درصدی فارس می تواند برای شپدیس، شیراز و کرماشا رویدادی با اثر مالی قابل توجه باشد. برآوردهای منتشرشده از سود بالقوه نزدیک به ۶۰ همت برای این سه شرکت حکایت دارند، اما این رقم تا زمان انجام معامله و افشای اطلاعات قطعی، تحقق یافته محسوب نمی شود.

در حال حاضر، عرضه برای ۲۶ آبان ۱۴۰۵ با قیمت پایه اعلام شده برنامه ریزی شده است. نتیجه عرضه، قیمت نهایی و نحوه ثبت درآمد در صورت های مالی مشخص می کند که برآوردهای ۳۵ همتی شپدیس، ۱۸.۳ همتی شیراز و ۶.۶ همتی کرماشا تا چه اندازه به واقعیت نزدیک خواهند بود.