کمبود جهانی گازوئیل تا ۲۰۲۷؛ ذخایر آمریکا به کف ۴۴ ساله رسید

اختلال در زنجیره تأمین فرآورده‌های نفتی خاورمیانه و روسیه، عرضه روزانه میلیون‌ها بشکه سوخت به بازار جهانی را تحت تأثیر قرار داده و شرایط بازار گازوئیل را دشوارتر کرده است.

کاهش عرضه این سوخت مهم، علاوه بر بازار انرژی، هزینه فعالیت بخش‌هایی مانند کشاورزی، صنایع تولیدی و حمل‌ونقل سنگین را افزایش داده و فشار بیشتری بر اقتصاد جهانی وارد کرده است.

براساس گزارش Reuters، داده‌های مربوط به بازار ذخیره‌سازی نشان می‌دهد برخی پالایشگاه‌ها و شرکت‌های بازرگانی نفت در آمریکای شمالی به دلیل کمبود گازوئیل برای ذخیره‌سازی، تمایل کمتری به تمدید قرارداد اجاره مخازن دارند؛ اتفاقی که می‌تواند نشانه‌ای از ادامه محدودیت عرضه در ماه‌های پیش‌رو باشد.

ذخایر گازوئیل آمریکا به پایین‌ترین سطح فصلی از سال ۱۹۸۲ رسید

طبق داده‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، ذخایر گازوئیل و سایر فرآورده‌های تقطیری این کشور تا ۱۱ سپتامبر به ۱۰۷.۹ میلیون بشکه رسیده است.

این میزان، پایین‌ترین سطح موجودی ثبت‌شده برای این مقطع از سال از زمان آغاز مجموعه آماری مربوط در سال ۱۹۸۲ محسوب می‌شود.

اداره اطلاعات انرژی آمریکا همچنین پیش‌بینی کرده است موجودی فرآورده‌های تقطیری این کشور در ماه سپتامبر به کمتر از ۱۰۰ میلیون بشکه کاهش پیدا کند و تا پایان سال ۲۰۲۶ و در بخش قابل‌توجهی از سال ۲۰۲۷ نیز پایین‌تر از کف محدوده پنج‌ساله باقی بماند.

کاهش ذخایر هم‌زمان با رشد قابل‌توجه قیمت‌ها اتفاق افتاده است. قیمت خرده‌فروشی گازوئیل در آمریکا طی سپتامبر برای نخستین‌بار از ۶ دلار به‌ازای هر گالن عبور کرده و هزینه بیشتری را به کشاورزان و شرکت‌های فعال در حمل‌ونقل جاده‌ای تحمیل کرده است.

افزایش ظرفیت خالی مخازن در آمریکای شمالی و کارائیب

داده‌های شرکت کارگزاری ذخیره‌سازی The Tank Tiger نیز نشانه دیگری از شرایط غیرعادی بازار را نشان می‌دهد.

بر این اساس، ظرفیت مخازن آماده اجاره در آمریکای شمالی و جزایر کارائیب برای ماه اکتبر به ۱۳ میلیون بشکه افزایش یافته است؛ درحالی‌که این ظرفیت در ماه ژوئن حدود ۱۱ میلیون بشکه بود.

به این ترتیب، حجم ظرفیت قابل اجاره مخازن به بالاترین سطح خود در چهار سال گذشته رسیده است.

استیون بارسامیان، مدیر عملیات The Tank Tiger، در گفت‌وگو با Reuters اعلام کرده است که فعالان بازار قراردادهای اجاره مخازن خود را تمدید نمی‌کنند، زیرا سوخت کافی برای نگهداری در این مخازن در اختیار ندارند.

به گفته او، هم‌زمانی کاهش موجودی گازوئیل با افزایش ظرفیت خالی انبارها می‌تواند نشان دهد که فعالان بازار انتظار دارند محدودیت عرضه دست‌کم تا سه‌ماهه نخست سال آینده ادامه داشته باشد.

با توجه به اینکه قراردادهای اجاره مخازن معمولاً برای دوره‌های شش‌ماهه تا یک‌ساله منعقد می‌شوند، کاهش تمایل شرکت‌ها برای تمدید این قراردادها می‌تواند یکی از نشانه‌های انتظار بازار برای ادامه شرایط کمبود باشد.

ذخایر گازوئیل اروپا ۱۶ درصد پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله

فشار بر بازار گازوئیل تنها محدود به ایالات متحده نیست و بازار اروپا نیز با کاهش موجودی روبه‌رو شده است.

براساس داده‌های مؤسسه Insights Global، سطح ذخایر گازوئیل در قطب مهم ذخیره‌سازی، پالایش و تجارت آمستردام، روتردام و آنتورپ در ماه ژوئیه ۱۶ درصد کمتر از میانگین پنج‌ساله بوده است.

اختلال در عرضه فرآورده‌های نفتی خاورمیانه در کنار محدودیت صادرات روسیه، روند تأمین گازوئیل مورد نیاز بازار اروپا را دشوارتر کرده است.

بازار آسیا نیز شرایط مشابهی را تجربه می‌کند و محدودیت موجودی، فشار بر بازار فرآورده‌های میان‌تقطیر را افزایش داده است.

گرانی گازوئیل هزینه حمل‌ونقل و تولید را بالا برد

افزایش قیمت گازوئیل اکنون شرکت‌های حمل‌ونقل و خدماتی را نیز وادار کرده است شیوه فعالیت روزمره خود را برای کاهش مصرف سوخت تغییر دهند.

شرکت آمریکایی EcoBox Dumpsters که در زمینه مدیریت پسماند فعالیت دارد، برای کنترل هزینه‌ها تا حد امکان استفاده از کامیون‌های کوچک‌تر را در دستور کار قرار داده و برنامه تحویل و جمع‌آوری محموله‌ها را به‌گونه‌ای تنظیم می‌کند که مأموریت‌های نزدیک به یکدیگر در یک محدوده جغرافیایی انجام شوند.

دیوید گاریگوس، مالک این شرکت، گفته است که در شرایط فعلی هر حرکت غیرضروری کامیون هزینه بسیار بیشتری را به فعالیت شرکت تحمیل می‌کند.

افزایش هزینه حمل‌ونقل در کنار رشد قیمت سوخت مورد استفاده ماشین‌آلات صنعتی و کشاورزی، می‌تواند هزینه تولید را افزایش داده و در نهایت بر قیمت تمام‌شده کالاها نیز اثر بگذارد.

صادرات بیشتر چین بخشی از فشار بازار را کاهش می‌دهد؟

Reuters گزارش داده است که افزایش صادرات گازوئیل چین و رشد حاشیه سود پالایشگاه‌ها می‌تواند بخشی از محدودیت عرضه موجود در بازار جهانی را جبران کند.

با این حال، ادامه جنگ، اختلال در صادرات فرآورده‌های نفتی خاورمیانه و حملات به زیرساخت‌ها و پالایشگاه‌های روسیه، بازار جهانی را همچنان در برابر کاهش بیشتر ذخایر آسیب‌پذیر نگه داشته است.

برآورد ادامه کمبود تا سال ۲۰۲۷ نیز به این معنا نیست که بازار در تمام این دوره الزاماً با کمبود یکسانی روبه‌رو خواهد بود. سرعت بازگشت عرضه، میزان فعالیت پالایشگاه‌ها و تغییرات تقاضای جهانی از عوامل تعیین‌کننده در زمان بازگشت بازار گازوئیل به تعادل خواهند بود.