پس از وداع؛ مسئولیتِ فهمیدن آغاز می‌شود

مراسم تشییع و خاکسپاری رهبر انقلاب به پایان رسید؛
اما حقیقت این است که وداع با چنین شخصیتی، با پایان یک مراسم تمام نمی‌شود.

او فقط یک چهره سیاسی نبود.
فقط یک مرجع دینی و حکومتی هم نبود.
او برای چندین دهه، نماد صلابت، باور، ایستادگی و پایداری در روزگاری بود که از زمین و آسمان بر این کشور فشار، تحریم، تهدید و بی‌اعتمادی می‌بارید.

در جهانی که بسیاری، مصلحت را در عقب‌نشینی از باورها می‌دیدند، او بر اصول خود ایستاد.
حاضر نشد با یزید زمانه بیعت کند؛ حتی اگر هزینه‌اش سنگین بود، حتی اگر مسیرش سخت بود، حتی اگر بسیاری نفهمیدند یا نخواستند بفهمند.

اما انصاف آن است که در کنار این عظمت، نباید از کاستی‌ها هم چشم پوشید.

کشور بی‌مسئله نبود.
مردم بی‌فشار نبودند.
اقتصاد بی‌زخم نبود.
مدیریت‌ها بی‌نقص نبودند.

اما همه حقیقت این نیست.

بخش بزرگی از رنج امروز، محصول تحریم، بدعهدی دشمنان، فشار خارجی و البته نااهلی، کم‌کاری، سوءاستفاده و خیانت برخی مسئولانی بود که یا نتوانستند مسیر را درست بروند، یا نخواستند، یا بدتر از آن، ناکارآمدی خود را پشت نام رهبری پنهان کردند.

شاید یکی از بزرگ‌ترین ظلم‌ها به رهبری، از سوی کسانی انجام شد که هر تصمیم غلط، هر تندروی، هر بی‌تدبیری و هر رفتار پرهزینه خود را به نام او نوشتند.

آنان که از سخنان رهبری، جمله‌ای را بریدند، صدر و ذیل آن را حذف کردند، روح کلام را کنار گذاشتند و آن را تبدیل به مجوزی برای حذف، توهین، افراط و تسویه‌حساب سیاسی کردند.

امان از کسانی که «آتش به اختیار» را نه برای جهاد فرهنگی و روشنگری، بلکه برای بی‌نظمی، خودسری و تاخت‌وتاز جناحی مصادره کردند.

امان از کسانی که به نام انقلابی‌گری، عقلانیت را تضعیف کردند.
به نام ولایتمداری، مردم را رنجاندند.
به نام دفاع از رهبری، راه گفت‌وگو را بستند.
و به نام ارزش‌ها، گاهی بیشترین هزینه را به همان ارزش‌ها تحمیل کردند.

رهبر، مسئول اجرای جزئیات اداره کشور نبود؛
اما مسیر نشان می‌داد، هشدار می‌داد، تأکید می‌کرد و افق می‌ساخت.

اگر همان مسیرها درست فهمیده می‌شد، اگر منویات او صادقانه و عاقلانه اجرا می‌شد، اگر مسئولان به جای شعار، کار می‌کردند، اگر تندروها میدان‌دار تفسیرهای دلخواه نمی‌شدند، امروز بسیاری از زخم‌های کشور می‌توانست کمتر باشد.

شاید اکنون، بیش از هر زمان دیگری، معنای واقعی «جهاد تبیین» روشن شود.

جهاد تبیین یعنی روشنگری؛
یعنی جدا کردن حقیقت از تحریف.
یعنی جدا کردن رهبری از مصادره‌گران نام رهبری.
یعنی فهمیدن تفاوت میان خط انقلاب و هیاهوی تندروها.
یعنی اجازه ندادن به اینکه تاریخ را کسانی روایت کنند که خود، بخشی از مسئله بوده‌اند.

امروز پس از این وداع تاریخی، وظیفه فقط گریستن نیست.
وظیفه، فهمیدن است.

باید صادقانه پرسید:
چه بخش‌هایی از مسیر درست فهمیده نشد؟
چه کسانی به نام ولایت، مردم را از ولایت دور کردند؟
چه تصمیم‌هایی به نام انقلاب گرفته شد، اما به اعتماد عمومی آسیب زد؟
چه کسانی کاستی‌های خود را با شعارهای انقلابی بزک کردند؟

اگر قرار است حرمت این وداع حفظ شود، باید از نام رهبری خرج بی‌تدبیری نکرد.
باید از میراث او برای اصلاح استفاده کرد، نه برای ادامه خطاها.

بزرگ‌ترین وفاداری به یک رهبر، تکرار شعارهای او نیست؛
درست فهمیدن راه اوست.

و شاید امروز، پس از آن تشییع باشکوه، مهم‌ترین پیام برای مسئولان و مدعیان این باشد:

مردم آمدند، حرمت نگه داشتند، وفاداری نشان دادند.

حالا نوبت شماست که به جای مصادره نام رهبری، به مردم خدمت کنید.
در کنار این حضور باشکوه، نباید از یک واقعیت تلخ هم گذشت:
مردم بار دیگر بزرگ‌تر از برخی مسئولان ظاهر شدند.

برخی بی‌برنامگی‌ها، سواستفاده ‌ها، رفتارهای سلیقه‌ای و حتی تلاش برخی جریان‌ها برای تفرقه‌افکنی و بهره‌برداری سیاسی از چنین وداعی، نشان داد که گاهی عظمت مردم بسیار جلوتر از کیفیت مدیریت مراسم است.

مراسمی در این سطح، باید آیینه وحدت، احترام و نظم ملی باشد؛ نه فرصتی برای نمایش بی‌تدبیری یا مصادره یک لحظه تاریخی به نفع رقابت‌های کوچک سیاسی.

مردم حرمت وداع را نگه داشتند؛ حالا نوبت مسئولان است که حرمت مردم، نام رهبری و حقیقت این میراث را نگه دارند.

علی علیزاده
مدیرعامل شرکت بازرسی فنی و کنترل خوردگی تکین کو