انقلاب برق برای هوش مصنوعی؛ چرا Chevron، Williams و غول‌های انرژی به مراکز داده نزدیک می‌شوند؟

رشد برق مصرفی مراکز داده آمریکا، Chevron، Williams، EQT، SLB و Baker Hughes را وارد بازار جدیدی کرده است؛ بازاری که با مدل «پشت کنتور» میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری و قرارداد جدید ایجاد می‌کند.

رشد سریع مراکز داده و توسعه هوش مصنوعی، بازار برق آمریکا را با چالشی بی‌سابقه روبه‌رو کرده است. برآورد Goldman Sachs نشان می‌دهد مصرف برق مراکز داده آمریکا از حدود ۳۱ گیگاوات در سال ۲۰۲۵ به ۶۶ گیگاوات در سال ۲۰۲۷ می‌رسد. McKinsey نیز انتظار دارد تقاضای این مراکز تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۲۱ گیگاوات افزایش پیدا کند.

مشکل اصلی اینجاست که شبکه برق آمریکا برای پاسخ‌گویی سریع به چنین رشدی آماده نیست. در برخی مناطق، اتصال پروژه‌های بزرگ مراکز داده به شبکه ممکن است چندین سال زمان ببرد. همین مسئله باعث شده شرکت‌های فناوری و انرژی به راهکارهایی خارج از مدل سنتی اتصال به شبکه روی بیاورند.

یکی از مهم‌ترین این راهکارها، ساخت نیروگاه در محل مراکز داده یا استفاده از مدل «پشت کنتور» است.

مدل «پشت کنتور» چگونه کار می‌کند؟

در مدل Behind the Meter یا BTM، نیروگاه در محل مصرف یا در نزدیکی آن احداث می‌شود و برق از طریق یک قرارداد خصوصی مستقیماً در اختیار مرکز داده قرار می‌گیرد.

این روش وابستگی پروژه به خطوط انتقال عمومی را کاهش می‌دهد و امکان می‌دهد نیروگاه و مرکز داده از ابتدا به‌صورت هماهنگ طراحی و توسعه داده شوند.

ورود شرکت‌های دارای دسترسی به منابع گاز، خطوط لوله، توربین، تجهیزات حفاری و فناوری‌های خنک‌کننده به این حوزه نیز نشان می‌دهد که رونق هوش مصنوعی تنها برای شرکت‌های فناوری فرصت ایجاد نکرده است؛ بلکه صنعت انرژی نیز در حال تبدیل‌شدن به یکی از بازیگران اصلی بازار مراکز داده است.

قرارداد ۲.۶۷ گیگاواتی Chevron و Microsoft

یکی از نمونه‌های مهم این روند، پروژه Kilby است. Energy Forge One، شرکت وابسته به Chevron، قراردادی ۲۰ ساله با Microsoft برای تأمین ۲.۶۷ گیگاوات برق پایدار امضا کرده است.

این قرارداد با ساختار خرید تضمینی برق و Take-or-Pay تنظیم شده و قرار است برق مورد نیاز یک مجموعه مرکز داده در غرب تگزاس را تأمین کند.

تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری پروژه برای اواخر سال ۲۰۲۶ در نظر گرفته شده و انتظار می‌رود نخستین برق در سال ۲۰۲۸ تحویل شود.

Chevron نرخ بازده این پروژه را در محدوده میانی ۱۰ تا ۲۰ درصد پیش‌بینی کرده است. در این مدل، درآمد نیروگاه مستقیماً به قرارداد بلندمدت فروش برق وابسته خواهد بود، نه نوسانات معمول قیمت نفت و گاز.

Chevron همچنین قصد دارد این مدل را به مناطق دیگری از آمریکا، از جمله غرب میانه، منطقه کوهستانی و ساحل خلیج مکزیک، گسترش دهد.

Williams برق مرکز داده Meta را تأمین می‌کند

Williams نیز در حال توسعه مدل مشابهی است. نخستین بخش از پروژه Socrates در نیو آلبانی ایالت اوهایو وارد مدار شده و برق مورد نیاز مرکز داده Meta را تأمین می‌کند.

فاز نخست این پروژه حدود ۲۰۰ مگاوات ظرفیت دارد و مجموع ظرفیت بخش‌های شمالی و جنوبی آن به ۵۵۶ مگاوات خواهد رسید.

برق تولیدی این مجموعه نیز بر اساس قراردادی ۱۰ ساله فروخته می‌شود که بخش عمده آن دارای قیمت ثابت است.

Williams برای توسعه پروژه‌های تولید برق خود، یک سرمایه‌گذاری مشترک ۵.۳۴ میلیارد دلاری با Blackstone ایجاد کرده است. این ساختار حدود ۴.۴ میلیارد دلار منابع برای تأمین ۴۹ درصد هزینه توسعه پنج پروژه فراهم می‌کند.

Williams انتظار دارد سکوی تولید برق این شرکت تا سال ۲۰۲۹ حدود ۱.۴ میلیارد دلار سود عملیاتی تعدیل‌شده سالانه ایجاد کند.

EQT؛ درآمدزایی از مراکز داده بدون ساخت نیروگاه

EQT مسیر متفاوتی را در پیش گرفته است. این تولیدکننده گاز طبیعی به‌جای سرمایه‌گذاری مستقیم در نیروگاه، قرارداد ۱۰ ساله‌ای برای تحویل روزانه ۳۲۵ هزار دکاترم گاز به نیروگاه ۲ گیگاواتی Shay Energy Center در ویرجینیای غربی منعقد کرده است.

قیمت این قرارداد به بازار برق PJM وابسته است و به جای شاخص محلی گاز، از شرایط بازار برق تبعیت می‌کند.

به این ترتیب، EQT می‌تواند از رشد تقاضای ناشی از مراکز داده بهره ببرد و گاز خود را با قیمتی مرتبط با بازار برق به فروش برساند، بدون آنکه مالکیت یا هزینه‌های عملیاتی نیروگاه را بر عهده بگیرد.

رشد ۸۰ درصدی درآمد دیتاسنتری SLB

رونق این بازار به شرکت‌های خدمات نفتی نیز سرایت کرده است. درآمد بخش راهکارهای مراکز داده SLB در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸۰ درصد افزایش یافت و در مقایسه با سه‌ماهه نخست نیز ۳۳ درصد رشد کرد.

SLB پیش‌بینی کرده نرخ سالانه درآمد این بخش تا پایان ۲۰۲۶ از یک میلیارد دلار عبور کند و در پایان سال ۲۰۲۷ به بیش از ۲ میلیارد دلار برسد.

این شرکت همچنین برای مشارکت در توسعه زیرساخت مرکز داده یک گیگاواتی Meta در آلبرتا انتخاب شده است.

SLB از آوریل ۲۰۲۴ تاکنون بیش از ۱.۳ گیگاوات زیرساخت ماژولار تحویل داده و انتظار دارد مجموع این ظرفیت در سال جاری از ۲ گیگاوات عبور کند.

Baker Hughes؛ ۴.۲ میلیارد دلار سفارش از بازار مراکز داده

Baker Hughes نیز از رشد سرمایه‌گذاری در زیرساخت برق مراکز داده منتفع شده است. این شرکت از سال ۲۰۲۵ تاکنون ۴.۲ میلیارد دلار سفارش مرتبط با مراکز داده دریافت کرده که ۳.۲ میلیارد دلار آن تنها در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ ثبت شده است.

ارزش سفارش‌های بخش سیستم‌های برق Baker Hughes در سه‌ماهه دوم به ۲.۶ میلیارد دلار رسید و ظرفیت تجهیزات فروخته‌شده نیز ۲.۷ گیگاوات اعلام شد.

در حال حاضر حدود ۶۰ درصد درآمد Baker Hughes از بازارهای زیرساختی و صنعتی خارج از فعالیت‌های سنتی بالادستی نفت و گاز تأمین می‌شود.

این شرکت همچنین به دلیل فروش توربین، سامانه‌های تولید برق و تجهیزات حرارتی، می‌تواند سریع‌تر از شرکت‌هایی که قصد مالکیت و بهره‌برداری از نیروگاه‌های اختصاصی مراکز داده را دارند، از موج سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی درآمد کسب کند.

مراکز داده، بازار جدید شرکت‌های انرژی

رشد مصرف برق مراکز داده در آمریکا در حال ایجاد یک زنجیره جدید میان صنعت فناوری و انرژی است. از ساخت نیروگاه در کنار مراکز داده گرفته تا فروش گاز بر مبنای قیمت برق و تأمین توربین و تجهیزات تولید انرژی، شرکت‌های نفت و گاز در حال یافتن راه‌های تازه‌ای برای کسب درآمد از رونق هوش مصنوعی هستند.

در شرایطی که توسعه شبکه برق عمومی نمی‌تواند با سرعت ساخت مراکز داده پیش برود، مدل «پشت کنتور» می‌تواند به یکی از مهم‌ترین مسیرهای تأمین برق پروژه‌های بزرگ تبدیل شود؛ مدلی که هم برای شرکت‌های فناوری و هم برای تولیدکنندگان انرژی فرصت ایجاد می‌کند.